Home » Historia » Pogrom SS-Germania 15-IX-1939

W po艂owie wrze艣nia 1939 roku jednostki Armii Ma艂opolska pod dow贸dztwem gen K. Sosnowskiego wycofywa艂y si臋 na wsch贸d przed pr贸buj膮cymi je okr膮偶y膰 si艂ami XIV Armii niemieckiej dowodzonej przez gen. Wilhelma Lista. Celem wojsk polskich by艂o unikni臋cie okr膮偶enia i przebicie si臋 na odsiecz Lwowa. Niemiecki XVIII korpus armijny mia艂 odci膮膰 drog臋 odwrotu Armii Ma艂opolska a XVII korpus g贸rski mia艂 j膮 rozbi膰.

Do XVIII korpusu do艂膮czono pu艂k zmotoryzowany SS-Germania. Jednostka bra艂a udzia艂 w zbrodniach wojennych na terenie 艢l膮ska i teraz zosta艂 przydzielona do oddzia艂贸w frontowych, poszczeg贸lne bataliony trafi艂y do r贸偶nych jednostek.

jawor贸w 1939

Bitwa pod Jaworowem – mapa z Wkimiedia Commons Licencja GFDL聽

Bitwa pod Jaworowem 15 wrze艣nia 1939

15 wrze艣nia 1939 dow贸dztwo i III batalion pu艂ku SS-Germania zaj臋艂y na noc wie艣 Mu偶ykowice w okolicach Jaworowa. W ramach 2 Dywizji Lekkiej z XVIII Korpusu mia艂y zatrzyma膰 odwr贸t Armii Ma艂opolska. O 21 wieczorem rozpocz膮艂 si臋 atak jednostek 11 Dywizji Strzelc贸w Karpackich i 38 Dywizji Rezerwowej na pozycje SS-man贸w. Aby uzyska膰 efekt zaskoczenia 偶o艂nierzy polscy mieli roz艂adowane karabiny (dla unikni臋cia przypadkowych wystrza艂贸w). Walka szybko rozwin臋艂a si臋 w pogrom przeciwnika na szerokim odcinku dzia艂a艅 polskich dywizji. Zdobyto ogromne ilo艣ci pojazd贸w, broni i amunicji, kt贸rych niestety nie zdo艂ano wykorzysta膰.

聽Relacja gen. Bronis艂aw Prugar-Ketlinga

聽鈥濭dy zbli偶yli艣my si臋 na odleg艂o艣膰 jednego kilometra od Mu偶y艂owic, us艂yszeli艣my przed sob膮 odg艂osy gwa艂townej walki. Pad艂o kilka strza艂贸w artyleryjskich czy mo藕dzierzowych i odezwa艂y si臋 ci臋偶kie karabiny maszynowe, kt贸re gra艂y ca艂ymi ta艣mami. Wiedzia艂em, 偶e to niemieckie, bo nasi id膮c do nocnego natarcia roz艂adowali z mojego rozkazu bro艅. Na pewien czas zatrzyma艂em kolumn臋, a sam z podpu艂kownikiem Popielem podjecha艂em bli偶ej. Walka trwa艂a dalej, ale ogie艅 s艂ab艂. Strzelcy 49. Pu艂ku Piechoty i 53. Pu艂ku Strzelc贸w wtargn臋li ju偶 do 艣rodka wsi, siek膮c i k艂uj膮c bagnetem ka偶dego, kto si臋 im pod r臋k臋 nawin膮艂. Odzywaj膮ce si臋 od czasu do czasu seriami strza艂y pistolet贸w maszynowych urywa艂y si臋 nagle, w po艂owie magazynk贸w. Czu艂o si臋, 偶e r臋ka, kt贸ra jeszcze przed u艂amkiem sekundy naciska艂a spust, martwieje i bezw艂adnie opada, parali偶owana uderzeniem kolby lub pchni臋ciem bagnetu. Nie s艂ycha膰 by艂o 偶adnych okrzyk贸w. B贸j toczy艂 si臋 w ciemno艣ciach i z艂owrogiej ciszy. Nikt ju偶 nim nie kierowa艂 – nikt o pardon nie prosi艂. Wra偶enie by艂o niesamowite. Tote偶 groza, jaka opanowa艂a Niemc贸w, musia艂a przewy偶sza膰 wszystkie dotychczasowe ich prze偶ycia. Z takim zaskoczeniem i z takim atakiem nie spotkali si臋 na pewno nigdy. Trupy, kt贸re ogl膮dali艣my p贸藕niej, mia艂y wyraz straszny. Trwoga, w艣r贸d kt贸rej gin臋li, nie znik艂a z ich twarzy. Wysiedli艣my z samochodu i pieszo pod膮偶ali艣my za cichn膮cym i dogorywaj膮cym odg艂osem nocnego szturmu. W coraz ja艣niejszym brzasku porannym odr贸偶niali艣my domy, drzewa, op艂otki, a p贸藕niej… dzia艂a, jaszcze, ci膮gniki, samochody – najpierw pojedyncze, potem grupy, ca艂e parki. Przecierali艣my oczy, by si臋 upewni膰, czy to nie z艂udzenie, tak nieprawdopodobnie zdobycz ta wygl膮da艂a. Du偶a i bogata wie艣… zawalona by艂a po brzegi sprz臋tem i materia艂em wojennym (…). Zaskoczenie by艂o kompletne, wi臋c walka trwa艂a nie d艂u偶ej ni偶 p贸艂 godziny鈥

sprzet-ss-germania-1939

Zdj臋cie odkrywca.pl

Po bitwie

Ca艂y III batalion SS-Germania uleg艂 rozproszeniu. Utraci艂 8 haubic 105mm, bateri臋 plot, wi臋kszo艣膰 mo藕dzierzy i ckm, wszystkie samochody. Zgin膮艂 dow贸dca III batalionu Obersturmbannf眉hrer SS Willy K枚ppen, adiutant pu艂ku Obersturmf眉hrer SS Rudolf Schomburg a adiutant III batalionu Untersturmf眉hrer SS Herbert Menzelzosta艂 ranny.

Sukces taktyczny nie przyni贸s艂 jednak zmiany po艂o偶enia jednostek gen Sosnkowskiego. Nie zdo艂ano wykorzysta膰 zdobytego sprz臋tu 鈥 zosta艂 spalony. Op贸藕nione oderwanie si臋 od nieprzyjaciela 38 Dywizji Rezerwowej zmusi艂o pozosta艂e jednostki Armii do przeczekania nast臋pnego dnia w obronie w lasach Janowskich. Nie zd膮偶y艂y one na odsiecz Lwowa i zosta艂y rozbite 20 wrze艣nia na przedpolach stolicy Ma艂opolski Wschodniej.

SS-Germania-1939

Zdj臋cie feldgrau.net

Bitwa jest kolejnym symbolem doskona艂ego waloru 偶o艂nierza polskich piechoty w 1939 roku i niedoszkolenia wojsk niemieckich. Niestety braki chcia艂by w 艣rodkach 艂膮czno艣ci nie m贸wi膮c o zaopatrzeniu i sprz臋cie motorowym nie pozwoli艂y na wykorzystanie tej przewagi.

Figurka 偶o艂nierza 11 Karpackiej Dywizji Piechoty

偶o艂nierz 1KDPFigurka 120mm przedstawia 偶o艂nierza 11 KDP bior膮cego udzia艂 w Bitwie pod Jaworowem. Figurk臋 wyrze藕bi艂 cyfrowo Grzegorz Kawecki, nast臋pnie zosta艂a ona wydrukowana z pliku 3D i oczyszczona do wykonania produkcyjnych odlew贸w 偶ywicznych. Powsta艂a ona na bazie doskona艂ej rekonstrukcji 偶o艂nierza tej jednostki z Bitwy pod Krzywcz膮 dwa dni wcze艣niej 鈥 opublikowanej na stronie SH Cytadela. Rekonstrukcja oparta na zdj臋ciach i materia艂ech historycznych opisuje do najdrobniejszych szczeg贸艂贸w mundur i wyposa偶enie 偶o艂nierza 11KDP. Do wykonania jak najwierniejszej repliki wyposa偶enia wykorzystano dost臋p do zbior贸w Muzem Wojska Polskiego w Warszawie. W figurce zmieniono tornister na polski.

Zdj臋cie: Andrzej Mostowski SH Cytadela, fair use

W zestawie znajdziesz dwie g艂贸wki 鈥 w he艂mie/rogatywce lub bez nakrycia g艂owy. Jedyna na rynku i niezwykle wierna replika karabinka Mauser 29 nadaje figurce polski charakter.

Figurka 偶o艂nierza polskiego w sklepie Arma Hobby

1939-web-2

 

 

One thought on “Pogrom SS-Germania 15-IX-1939

  1. Piotr pisze:

    Nareszcie… chyba najlepiej wygl膮da, zgodnie ze zdj臋ciem – w he艂mie.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *